పని ‘హక్కు’ కాదన్న కేంద్ర విధానం పై ఆందోళనలు పని హక్కు — జీవనోపాధికి పునాది

డైనమిక్ న్యూస్ డెస్క్, డిల్లీ, నవంబర్ 16

పని చేసే హక్కు మనిషి గౌరవానికి, జీవనోపాధికి అత్యంత కీలకమైన ప్రాథమిక హక్కు గా పరిగణించబడుతుంది. సమాన పనికి సమాన వేతనం, నిష్పక్షపాత పనిగంటలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగ హామీ పథకాల వంటి హక్కులు ఇప్పటి వరకూ శ్రామికులకు చట్టబద్ధంగా అందుతున్నాయి. 1948 ఐరాస మానవ హక్కుల సార్వత్రిక ప్రకటనలో కూడా పనిని ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తించారు. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21, 41లు కూడా జీవించే హక్కుతో పాటు పనిచేసే హక్కుకు మద్దతు ఇస్తాయి.

కొత్త జాతీయ కార్మిక విధానం పై వివాదం

కేంద్ర ప్రభుత్వం త్వరలో అమలు చేసేందుకు సిద్ధం చేసిన ‘జాతీయ కార్మిక విధానం 2025-2047’ పై దేశవ్యాప్తంగా చర్చ మొదలైంది. 2025–27, 2027–37, 2037–47 దశల్లో అమలు కాబోయే ఈ విధానం దాదాపు 50 కోట్ల శ్రామికులను ప్రభావితం చేస్తుందని అంచనా.కార్మిక సంఘాల అభిప్రాయం ప్రకారం, దీని ద్వారా శ్రామికవర్గం సంవత్సరాల పోరాటంతో సాధించిన పునాది హక్కులు బలహీన పరచబడుతున్నాయి. ఇప్పటి వరకు కార్మికులకు లభిస్తున్న సామాజిక భద్రత, పారిశ్రామిక భద్రత, వేతనాల పరిరక్షణ వంటి అంశాలు మరుగున పడతాయని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.

‘పని హక్కు కాదు… కర్తవ్యమే’ — కొత్త భావనపై తీవ్ర విమర్శలు

క్రొత్త విధానంలో పని హక్కుగా కాకుండా, దాన్ని ‘కర్తవ్యం, ధర్మం, సేవ’గా నిర్వచించాలనే ప్రతిపాదన తీవ్ర విమర్శలపాలు అవుతోంది.శ్రామిక సంఘాల ప్రకారం, “హక్కుల స్థానంలో కర్తవ్యాన్ని పెట్టడం అంటే రాజ్యాంగ స్ఫూర్తిని అణచివేయడం” అని ఆరోపిస్తున్నారు. అంబేద్కర్ ఆకాంక్షించిన సమానత్వ సూత్రాలు, శ్రామిక రక్షణలు ప్రమాదంలో పడతాయని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు.

బలహీన కార్మిక వర్గంపై అధిక భారమనే ఆందోళన

దేశంలో 2024 నాటికి 61 కోట్ల శ్రామిక శక్తి వున్న నేపథ్యంలో, ఈ విధానం ప్రభావం అత్యంత తీవ్రమవుతుందని నిపుణులు అభిప్రాయ పడుతున్నారు.హక్కులు తీసేస్తే బలహీన వర్గాలు యజమానుల దయాదాక్షిణ్యంపై ఆధారపడే పరిస్థితి వస్తుందని హెచ్చరికలు వినిపిస్తున్నాయి.“రాజధర్మం పేరుతో హక్కులను త్యాగం చేస్తే, ఆర్థికాభివృద్ధి కొద్ది మందికే లాభిస్తుంది” అని ఉద్యమకారులు అంటున్నారు.

నిరుద్యోగ సమస్య మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం

ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది యువత ఉద్యోగాలతో ఉద్యోగ మార్కెట్లోకి ప్రవేశిస్తున్న సమయంలో, హక్కులకు బదులు కర్తవ్యాలను బోధించడం వారికి మరింత అనిశ్చితిని కలిగిస్తుందని ఆర్థికవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. భారతదేశం 2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మారాలంటే, ఉద్యోగాల కల్పన, నైపుణ్యాభివృద్ధి, సామాజిక భద్రత అత్యవసరం అని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త జాన్ మేనార్డ్ కెయిన్స్ మాటల్లో—
“శ్రమించేవారికి భద్రత ఇవ్వకుండా అభివృద్ధి ఆశించడం వాస్తవం కాదు.”

ప్రజావ్యతిరేకమని కార్మిక సంఘాల అభిప్రాయం

కార్మిక వర్గాన్ని బలహీనపర్చేలా కొత్త విధానం ఉందని కార్మిక సంఘాలు ఏకగ్రీవంగా అభిప్రాయపడుతున్నాయి. శతాబ్దాలుగా సాధించిన కార్మిక రక్షణలను తొలగించే ఈ విధానాన్ని తక్షణమే వెనక్కి తీసుకోవాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.